Rozdział 2 · Dodge & Burn na powiększalniku
Rozjaśnianie i przyciemnianie: Kształtowanie światła rękami
W ciemni światło powiększalnika pada przez negatyw na papier. Jeśli chciałeś, żeby jakiś fragment był jaśniejszy, trzymałeś w tym czasie coś w świetle – rękę, kawałek kartonu na drucie – i przesuwałeś to w tę i z powrotem. Kto potrzebował, żeby jakiś fragment był ciemniejszy, zakrywał resztę zdjęcia i dokonał dodatkowej ekspozycji, często przez dziurkę w kartonie. Każdy odbitek to była mała choreografia złożona z sekund i ruchów rąk.
Najsłynniejsza z tych kompozycji pochodzi z serii „Moonrise, Hernandez, New Mexico”: Adams przy każdej odbitce ręcznie dostosowywał ekspozycję nieba, poświęcając na to ponad dwie minuty na każdy arkusz – i żadna odbitka nie była dokładnie taka sama jak inna. (Samo zdjęcie jest prywatną własnością i dlatego nie zostało tu zamieszczone – technikę, która za nim stoi, możesz jednak prześledzić na dowolnym motywie.)
W wersji cyfrowej ta sama funkcja nazywa się: maska lokalna. Naszym zdjęciem do ćwiczeń jest ujęcie Wielkiego Kanionu z projektu Mural Project – na dole ciemna krawędź kanionu, a na górze niebo z chmurami, które na płaskim skanie wydaje się prawie białe.
Krok 1: Odczytanie zdjęcia źródłowego
Niebo ma wyraz, ale jest zbyt jasne, żeby wywrzeć wrażenie; góry chmur zlewają się z mgłą. Natomiast pierwszy plan jest w dużej mierze w porządku. Globalna ingerencja przesunęłaby obie te rzeczy naraz – potrzebny jest lokalny zabieg: tylko niebo zostanie podświetlone.
Krok 2: Dopasowanie ekspozycji nieba
Kliknij na pasku warstw na ikonę +, wybierz „Maska”, a potem „Liniowy”. Maska nakłada się na zdjęcie jak gradient: przed linią ciągłą jest w pełni widoczna, a w kierunku linii przerywanej płynnie zanika do zera. Przesuń ją tak, żeby sięgała od góry nad niebo i kończyła się na horyzoncie — suwak kąta powinien być ustawiony na 90°.
W obrębie maski dostępne są opcje: Światło, Kolor, Krzywa, Selektywne i Szczegóły. W narzędziu „Światło”, przeznaczonym wyłącznie do obróbki nieba:
| Suwaki | Wartość |
|---|---|
| Ekspozycja | −0,95 EV |
| Światła | −45 |
| Kontrast | +15 |
Nieco mniej światła – mniej więcej tyle samo, ile dodawano podczas naświetlania na powiększalniku. Chmury zyskują objętość, a mgła ustępuje miejsca wyraźnej gradacji.
Krok 3: Dociemnianie i dopracowanie
A teraz ruch przeciwny: rozjaśnianie. Druga maska — tym razem „Promieniowy”, nałożona na nasłonecznioną ścianę kanionu — dostaje ekspozycję +0,55 EV i głębię +35: skały wychodzą z cienia, jakby ktoś zasłonił je dłonią podczas naświetlania.
Po powrocie do programu „Podstawa” całość zyskuje jeszcze większą stabilność: Czerń −20 utrwala cienie w kanionie, Kontrast +15 łączy pierwszy plan z tłem, a Światła −25 chronią warstwę chmur nad krawędzią przed prześwietleniem. Obie maski pozostają przy tym nienaruszone — i w każdej chwili można do nich wrócić: w przeciwieństwie do powiększalnika nie musisz powtarzać tej sekwencji przy każdym wydruku.
Przed i po
Przed
Po
Prześwietlanie i przyciemnianie to ta sama czynność, tylko o odwrotnym skutku – w tym rozdziale pokazano obie. A jeśli krawędź obiektu nie jest prosta, zamiast narzędzia Liniowego użyj pędzla lub automatycznej maski obiektu – więcej na ten temat znajdziesz w instrukcji.